Musisz zainstalować flash player pobierz instalator
Wielkanoc,
czyli święto Zmartwychwstania Pańskiego.
Jest to najstarsze i najważniejsze święto chrześcijańskie upamiętniające zmartwychwstanie Jezusa Chrystusa. Poprzedzający ją tydzień, stanowiący okres wspominania najważniejszych dla wiary chrześcijańskiej wydarzeń, nazywany jest Wielkim Tygodniem. Ostatnie trzy doby tego tygodnia: Wielki Czwartek (wieczór), Wielki Piątek, Wielka Sobota i Niedziela Zmartwychwstania znane są jako Triduum Paschalne.
Z obchodami świąt wielkanocnych związanych jest wiele zwyczajów ludowych (z których część wywodzi się ze starosłowiańskiego święta Jarego): śniadanie wielkanocne, pisanki, święcone, śmigusdyngus, dziady śmigustne, Rękawka, Emaus, walatka, z kurkiem po dyngusie, Siuda Baba, wieszanie Judasza, pogrzeb żuru i śledzia, pucheroki, palma
wielkanocna, Jezusek Palmowy.
Symbole Wielkanocne są związane przede wszystkim ze zmartwychwstaniem i odradzającym się życiem.
Koszyk ze święconką powinien zawierać:
* Jajka (Pisanki, Kraszanki) - symbol życia i odrodzenia
* Baranek (Cukrowy,Z Masła bądź z ciasta) - Symbol Jezusa Chrystusa (Agnus Dei - Baranek Boży)
* Chleb - także symbolizuje Ciało Chrystusa, jest oznaką dostatku
* Chrzan - wg. Neweraniego (patrz wyżej), wraz z masłem jest symbolem goryczy i słodyczy po śmierci i zmartwychwstaniu.
* Masło - (patrz opis chrzanu)
* Sól - symbol dostatku i gościnności
* Wędliny - symbolizują kończący się Wielki Post. Mięso wieprzowe, wg. Neweraniego, symbolizuje 'uwolnienie z jarzma praw starozakonnych'
Ponadto w koszyku znajdować się mogą także inne produkty jak np. rzeżucha, ser i ciasto.
Inne symbole wielkanocne to np. zajączek, kurczaczek, rzeżucha, gałązki wierzby (kotki, bazie)
Madzia.
Niech Ci jajeczko dobrze smakuje,
bogaty zajączek uśmiechem czaruje,
mały kurczaczek spełni marzenia,
wiary, radości, miłości, spełnienia.
Z dala słychać trzask gałęzi,
to zajączek przez las pędzi.
Chociaż Wielka jest sobota,
ciężka czeka go robota.
Z hukiem wpada do kurnika,
bierze jajka, szybko znika,
w drodze wszystkie je maluje,
z trudem tempo utrzymuje.
Z pisankami zdążyć musi
zanim z Rezurekcji wrócisz.
Potem trochę chłop odpocznie,
w ciepłym gniazdku sobie spocznie.
Miejsca długo nie zagrzeje,
coś mu się na głowę leje.
Głośno śmieje się baranek:
To już Lany Poniedziałek!
Wesołych Świąt !
Śmingus Dyngus zwany też lanym poniedziałkiem.
Najbardziej znanym i do dziś kultywowanym zwyczajem jest oczywiście oblewanie się wodą wywodzące się ze słowiańskich obyczajów. W niektórych regionach istnieje też zwyczaj smagania się witkami z gałązek. Inne zwyczaje to np. procesje, dziady śmigustne czy krakowski Emaus.
Dyngus po słowiańsku nazywa się włóczebny. Wywodzi się go od wiosennego zwyczaju składania wzajemnych wizyt u znajomych i rodziny połączonych ze zwyczajowym poczęstunkiem (Gość w dom, Bóg w dom) a także
i podarunkiem, zaopatrzeniem
w żywność na drogę. Wizytom towarzyszyły śpiewy o charakterze ludowym i religijnym.
Do XV wieku dyngus i śmigus były dwoma odrębnymi zwyczajami.
Z czasem, tak się zlały ze sobą
w jeden że przestano rozróżniać który na czym polega. Wyrazem
tego było pojawienie się w Słowniku Poprawnej Polszczyzny Stanisława Szobera zbitki śmigusdyngus. Lany poniedziałek niegdyś miał bogatszą obrzędowość. Teraz obchodzimy go skromniej.
Madzia.
Dzień, w którym usprawieldliwione jest, a nawet wypada robić sobie żarty i dowcipy z bliskich i znajomych.
Wskazane są też drobne kłamstewka.
Prima Aprilis
1 kwietnia wszyscy prześcigają się w żartach i kłamstewkach, nie omija to także gazet i innych mediów. Przykładowe żarciki prima aprilisowe:
* W 1957 roku BBC wyemitowało program pokazujący Szwajcarskie drzewo, na którym rosło spagetti. Po tym programie odebrano mnóstwo telefonów od telewidzów z prośbą o wskazówki jak wychodować takie drzewo.
* W 2003 roku rozeszła się plotka, że w Hong Kong'u wybuchła epidemia SARS i będzie on poddany kwarantannie. Wywołało to panikę wśród mieszkańców i szturmy na sklepy z żywnością.
* W 2003 roku amerykańskie stacje radiowe podały informacje o darmowych koncertach Eminema i Pearl Jam co spowodowało zakorkowanie miast.
* W 2000 roku Google poinformowało, że zbudowało wyszukiwarkę potrafiącą czytać ludzkie myśli.
W Polsce prima aprilis odnotowano w XVI w. i już wtedy uważany był za dawny obyczaj. Pochodzenie jego nie jest znane. Stary jest zwyczaj umieszczania w prasie artykułów o nieprawdziwych (najczęściej śmiesznych) wydarzeniach. Idealny żart primaaprilisowy spotyka się z odzewem czytelników, którzy przyjmują informacje jako prawdziwą. Sporo zamieszania narobią, np. artykuł Daniela Passenta w tygodniku "Polityka" (1978 r), w którym autor informował o założeniu w Warszawie restauracji dla psów i kłopotów z tym związanych.
Madzia.
Wspomnienia świąteczne
Świąteczna Wielka Niedziela zaczyna się u mnie w domu około godziny siódmej rano. Budzę się i czuję zapach barszczu gotowanego przez babcię. Szybko się ubieram i schodzę przystrajać stół na wielkanocne śniadanie. Rozkładam biały obrus, talerze i serwetki. W domu zawsze musi być biały obrus.
Następnie kroimy i wykładamy na stół święcone pokarmy, takie jak: chleb, chrzan, jajka, kiełbasa. O dziewiątej przyjeżdża nasza rodzina. Ciocie podziwiają śliczną rzeżuchę, wyhodowana przez mamę oraz mazurki i bakę wielkanocną. Najbardziej lubię patrzeć na rodzinną atmosferę jak dziadek kropi nas święconą wodą. Oczywiście na świątecznym stole nie może zabraknąć baranka, który stoi na samym środku stołu.
Uwielbiam Święta Wielkanocne, ponieważ przez okna patrzy prześliczna wiosna!
Kasia Kopeć
Stół wielkanocny to bardzo ważny element święta Zmartwychwstania Pańskiego. Zbieramy się przy nim całą rodziną i spożywamy śniadanie wielkanocne. Zawsze w święta przykryty jest on białym, szydełkowym obrusem w drobne kwiatuszki. Na środku w flakonie stoi palma, poświęcona w Palmową Niedzielę. Koszyczek przybrany filetowymi kwiatkami barwinku, poświęcone pokarmy, baranek, na wcześniej wyhodowanym owsie i pasące
się kurki na rzeżusze. Znajdują się też kolorowe pisanki, ułożone na wielkiej misie i jaja ufarbowane w łuskach cebuli.
Przy każdym talerzu mama układa gałązkę bukszpanu. Baby wielkanocne, serniki, mazurki to także symbol i ozdoba stołu. Na białym talerzyku babcia układa poświęcone jajka pokrojone na części. Tuż obok niego jest sól, pieprz, chrzan.
Ten wielkanocny stół jest pachnący, piękny, kolorowy i pełen radości. Można by siedzieć przy nim cały dzień i delektować się smakołykami, którymi jest zastawiony.
Jakub Miszkurka
Stół wielkanocny w moim domu pełni ważną rolę. Jest duży, a na święta jeszcze go rozkładamy. Przykryty jest białym obrusem. Na honorowym miejscu stoją święcone pokarmy: chleb, jajko, korzeń chrzanu, sól, pieprz. Głównym daniem jest barszcz chrzanowy z dużą ilością jajka, kiełbasy i mięsa. Cukrowy baranek także ma swoje miejsce na świątecznym stole. Jako dekorację stawiamy rzeżuchę, a w niej żółte kurczaki. Po zjedzeniu barszczu mam podaje inne przysmaki, sałatki i ciasto.
Cała rodzina siedzi przy tak suto zastawionym stole.
Marcin Czarnecki
Bardzo lubię Święta Wielkanocy, a szczególnie niedzielny poranek i świąteczny stół, przy którym zbiera się całą nasza rodzina.
Tłem wielkanocnej zastawy jest piękny, biały obrus. Na środku stołu stoi koszyczek z poświęconymi w Wielką Sobotę pokarmami. Biała haftowana serwetka przykrywa kolorowe pisanki, pachnącą kiełbasę, chleb oraz sól, pieprz i chrzan, a także baranka – symbol zmartwychwstałego Chrystusa. Przed każdym członkiem rodziny stoi talerz wypełniony tradycyjną wielkanocną potrawą, jaką jest
u nas żurek z białą kiełbasą i jajkiem. Obok koszyczka ze święconką stoi taca ze smakowitym ciastem: sernikiem, makowcem i mazurkiem. Świąteczny nastrój podkreśla też wiosenny stroik wykonany przez mamę.
Mama nadzieję, że spełnią się wszystkie wielkanocne życzenia, które złożyliśmy sobie przy tym niezwykłym stole.
Piotrek Rosa
Pragniemy złożyć serdeczne życzenia ciepłych i udanych Świąt Wielkanocnych, najmilszych spotkań
w gronie rodziny
i przyjaciół, wiary
i radości na nadchodzący czas, zachwytu nad pięknem, które nas otacza.
Redakcja
Kurs pierwszej pomocy
PODSTAWOWE ZABIEGI RESUSCYTACYJNE U DOROSŁYCH
Zadaniem osoby udzielającej pierwszej pomocy jest utrzymanie przy życiu poszkodowanego i nie dopuszczenie do powstania dalszych powikłań do chwili przybycia lekarza bądź karetki pogotowia ratunkowego.
1. Upewnij się, czy poszkodowany i wszyscy świadkowie zdarzenia są bezpieczni.
2. Sprawdź reakcję poszkodowanego:
* delikatnie potrząśnij za ramiona i głośno zapytaj:
"Czy wszystko w porządku?"
podstawy udzielania pierwszej pomocy
3a. Jeżeli reaguje:
* zostaw poszkodowanego w pozycji, w której go zastałeś, o ile nie zagraża mu żadne niebezpieczeństwo
* dowiedz się jak najwięcej o stanie
poszkodowanego i wezwij pomoc, jeśli będzie potrzebna, l regularnie oceniaj jego stan.
3b. Jeżeli nie reaguje:
* głośno zawołaj o pomoc,
* odwróć poszkodowanego na plecy, a następnie udrożnij jego drogi oddechowe, wykonując odgięcie głowy i uniesienie żuchwy
podstawy udzielania pierwszej pomocy
1. umieść jedną rękę na czole poszkodowanego i delikatnie odegnij jego głowę do tyłu, pozostawiając wolny kciuk i palec wskazujący tak, aby zatkać nimi nos jeżeli potrzebne będą oddechy ratunkowe,
2. opuszki palców drugiej ręki umieść na żuchwie poszkodowanego, a następnie unieś ją w celu udrożnienia dróg oddechowych.
4. Utrzymując drożność dróg oddechowych wzrokiem, słuchem i dotykiem poszukaj prawidłowego oddechu
* oceń wzrokiem ruchy klatki piersiowej,
* nasłuchuj przy ustach poszkodowanego szmerów oddechowych,
* staraj się wyczuć ruch powietrza na swoim policzku.
podstawy udzielania pierwszej pomocy
W pierwszych minutach po zatrzymaniu krążenia poszkodowany może słabo oddychać lub wykonywać głośne, pojedyncze westchnięcia. Nie należy ich mylić z prawidłowym oddechem. Na ocenę wzrokiem, słuchem i dotykiem przeznacz nie więcej niż 10 sekund. Jeżeli masz jakiekolwiek wątpliwości czy oddech jest prawidłowy, działaj tak, jakby był nieprawidłowy.
5a. Jeżeli oddech jest prawidłowy:
* ułóż poszkodowanego w
pozycji bezpiecznej,
* wyślij kogoś lub sam udaj się po pomoc (wezwij pogotowie),
* regularnie oceniaj oddech.
5b. Jeżeli oddech nie jest prawidłowy:
* wyślij kogoś po pomoc, a jeżeli jesteś sam, zostaw poszkodowanego i wezwij pogotowie, wróć i rozpocznij uciskanie klatki piersiowej zgodnie z poniższym opisem:
º uklęknij obok poszkodowanego,
º ułóż nadgarstek jednej ręki na środku klatki piersiowej poszkodowanego,
º ułóż nadgarstek drugiej ręki na już położonym,
podstawy udzielania pierwszej pomocy podstawy udzielania pierwszej pomocy
Ułóż nadgarstek jednej ręki na środku klatki piersiowej Nadgarstek drugiej ręki ułóż na już położonym
º spleć palce obu dłoni i upewnij się, że nie będziesz wywierać nacisku na żebra poszkodowanego; nie uciskaj nadbrzusza ani dolnego końca mostka,
º pochyl się nad poszkodowanym, wyprostowane ramiona ustaw prostopadle do mostka i uciskaj na głębokość 4-5 cm,
º po każdym uciśnięciu zwolnij nacisk na klatkę piersiową, nie odrywając dłoni od mostka. Powtarzaj uciśnięcia z częstotliwością 100/min (nieco mniej niż 2 uciśnięcia/s),
º okres uciskania i zwalniania nacisku (relaksacji) mostka powinien być taki sam.
6a. Połącz uciskanie klatki piersiowej z oddechami ratowniczymi:
* po wykonaniu 30 uciśnięć klatki piersiowej udrożnij drogi oddechowe, odginając głowę i unosząc żuchwę,
* zaciśnij skrzydełka nosa, używając palca wskazującego i
kciuka ręki umieszczonej na czole poszkodowanego,
* pozostaw usta delikatnie otwarte, jednocześnie utrzymując uniesienie żuchwy,
* weź normalny wdech i obejmij szczelnie usta poszkodowanego swoimi ustami, upewniając się, że nie ma przecieku powietrza,
* wdmuchuj powoli powietrze do ust poszkodowanego przez około 1 sekundę (tak jak przy normalnym oddychaniu), obserwując jednocześnie czy klatka piersiowa się unosi taki oddech ratowniczy jest efektywny,
* utrzymując odgięcie głowy i uniesienie żuchwy, odsuń swoje usta od ust poszkodowanego i obserwuj czy podczas wydechu opada jego klatka piersiowa,
* jeszcze raz nabierz powietrza i wdmuchnij do ust poszkodowanego, dążąc do wykonania dwóch skutecznych oddechów ratowniczych; następnie ponownie ułóż ręce w prawidłowej pozycji na mostku i wykonaj kolejnych 30 uciśnięć klatki piersiowej,
* kontynuuj uciskanie klatki piersiowej i oddechy ratownicze w stosunku 30 : 2,
* przerwij swoje działanie w celu sprawdzenia stanu poszkodowanego tylko wtedy, gdy zacznie on prawidłowo oddychać. W innym przypadku nie przerywaj resuscytacji. Jeżeli wykonany
pierwszy oddech ratowniczy nie powoduje uniesienia się klatki piersiowej jak przy normalnym oddychaniu, wykonaj następujące czynności
* sprawdź jamę ustną poszkodowanego i usuń widoczne ciała obce,
* sprawdź, czy odgięcie głowy i uniesienie żuchwy są poprawnie wykonane,
* wykonaj nie więcej niż 2 próby wentylacji za każdym razem, zanim podejmiesz ponownie uciskanie klatki piersiowej. Jeżeli na miejscu zdarzenia jest więcej niż jeden ratownik, ratownicy powinni się zmieniać podczas prowadzenia reanimacji co 1-2 minuty, aby zapobiec zmęczeniu. Należy zminimalizować przerwy w resuscytacji podczas zmian.
6b. Reanimacje ograniczoną wyłącznie do uciśnięć klatki piersiowej możesz prowadzić w następujących sytuacjach:
* Jeżeli nie jesteś
w stanie lub nie chcesz wykonywać oddechów ratowniczych, zastosuj uciśnięcia klatki piersiowej.
* Jeżeli stosujesz wyłącznie uciśnięcia klatki piersiowej, wykonuj je bez przerwy, z częstotliwością 100 uśnięć /min,
* Przerwij swoje działanie w celu sprawdzenia stanu poszkodowanego tylko wtedy, jeżeli zacznie on prawidłowo oddychać. W innym przypadku nie przerywaj resuscytacji.
7. Kontynuuj resuscytację do czasu gdy:
* przybędą wykwalifikowane służby medyczne i przejmą działania,
* poszkodowany zacznie prawidłowo oddychać,
* ulegniesz wyczerpaniu.
Pierwsza pomoc — zespół czynności wykonywanych w razie wypadku, urazu lub nagłego ataku choroby w celu ochrony życia lub zdrowia poszkodowanego oraz zminimalizowania niekorzystnych następstw, zanim możliwe będzie udzielenie specjalistycznej pomocy medycznej (po przewiezieniu do szpitala).
"Kto człowiekowi znajdującemu się w położeniu grożącym bezpośrednim niebezpieczeństwem utraty życia albo ciężkiego uszczerbku na zdrowiu nie udziela pomocy, mogąc jej udzielić bez narażania siebie lub innej osoby na niebezpieczeństwo utraty życia albo ciężkiego uszczerbku na zdrowiu, podlega karze pozbawienia wolności
do lat 3."
Kodeks karny art. 162. W zakres pierwszej pomocy przedmedycznej wchodzą takie czynności jak (istotna kolejność):
1. zabezpieczenie miejsca wypadku
2. sprawdzenie stanu poszkodowanego
3. zapewnienie sobie pomocy, wezwanie pogotowia ratunkowego lub innych specjalistycznych służb ratowniczych
4. prowadzenie resuscytacji krążeniowo-oddechowej, zatamowanie krwotoków i działanie przeciwwstrząsowe
5. wykonanie pozostałych/innych czynności ratunkowych zależnych od stanu poszkodowanego
6. ułożenie poszkodowanego w pozycji bezpiecznej (jedynie jeżeli poszkodowany jest nieprzytomny)
Istnieje kilka wariantów pozycji bezpiecznej, każdy z nich ma swoje zalety. Żadna z pozycji nie jest idealna dla wszystkich poszkodowanych.
Pozycja powinna być stabilna, jak najbliższa ułożeniu na boku z odgięciem głowy i brakiem ucisku na klatkę piersiową, by nie utrudniać oddechu.
POZYCJA BOCZNA
Zaleca następującą sekwencję postępowania w celu ułożenia poszkodowanego w pozycji bezpiecznej:
1. zdejmij okulary poszkodowanego,
2. uklęknij przy poszkodowanym i upewnij się, że obie nogi są wyprostowane,
3. rękę bliższą tobie ułóż pod kątem prostym w stosunku do ciała, a następnie zegnij w łokciu pod kątem prostym tak, aby dłoń ręki była skierowana do góry, podstawy udzielania pierwszej pomocy - pozycja boczna
4. dalsza rękę przełóż w poprzek klatki piersiowej i przytrzymaj stroną grzbietową przy bliższym tobie policzku,
podstawy udzielania pierwszej
pomocy - pozycja boczna
5. drugą swoją
ręką złap za dalszą kończynę dolną tuż powyżej kolana i podciągnij ją ku górze, nie odrywając stopy od podłoża, podstawy udzielania pierwszej pomocy - pozycja boczna
6. przytrzymując dłoń dociśniętą do policzka, pociągnij za dalszą kończynę dolną tak, by ratowany obrócił się na bok w twoim kierunku,
7. ułóż kończynę, za którą przetaczałeś poszkodowanego w ten sposób, zarówno staw kolanowy jak i biodrowy były zgięte pod kątem prostym,
8. odegnij głowę ratowanego ku tyłowi by upewnić się, że drogi oddechowe są drożne,
9. gdy jest to konieczne, ułóż rękę ratowanego pod policzkiem tak, by utrzymać głowę w odgięciu,
podstawy udzielania pierwszej pomocy - pozycja boczna
10. regularnie sprawdzaj oddech.
Kącik obcojęzyczny
Słownik gwary uczniowskiej
M
mnie to rybka - mnie to nic nie obchodzi,
N
nawijaj – mów ,
niach – nie,
no jacha – oczywiście Język rosyjski:
Писать как курица лапой – pisać jak kura pazurem Волк в овчьей шкуре – wilk w owczej skórze
Redaktor Qmama:
Martyna Kozieł
Zastępca Redaktora Qmama:
Marta Dadas
Opiekun Qmama:
mgr Agata Świderska
Wydawca:
Zespół Oświatowy
im. Armii Krajowej
Kisielsk 84
21- 450 Stoczek Łukowski Zachęcam do lektury naszego pisma, a wszelkie uwagi i spostrzeżenia prosimy kierować na nasz adres mailowy: kisielskja@amorki.pl.
Martyna Kozieł